Bir Çizgi Roman Karesinden Minyatür Dünyaya
Tenten figürleri, küçük otomobiller ve sahneler; kâğıt üzerinde başlayan bir macerayı üç boyutlu dünyaya taşır. Bu vitrinde araçlar, karakterler ve çizgi roman kareleri yan yana gelerek aynı hikâyeyi farklı biçimlerde anlatır.
Tenten’in Ay’daki macerası 1954’te albüm olarak yayımlandı. İnsanlığın Ay’a ilk adımını attığı 1969’dan tam 15 yıl önce, okurlar onu Ay yüzeyinde izliyordu.
Tenten figürleri ve araç koleksiyonu, çizgi romanla modelcilik arasında bir bağ kurar. Balat Oyuncak Müzesi’ndeki sergi, karakter figürlerini, farklı otomobilleri ve küçük sahne düzenlemelerini çizgi roman görselleriyle birlikte keşfetme fırsatı sunar.
Tenten’in 1929’da başlayan yolculuğu
Belçikalı çizer Hergé’nin yarattığı Tenten ve köpeği Milou, ilk kez 10 Ocak 1929’da Le Petit Vingtième’de okurla buluştu. Hergé, gerçek adı Georges Remi olan sanatçının kullandığı addır. Tenten’in başlangıçtaki gazete yayını, zamanla albümlerle genişleyen bir macera dünyasına dönüştü.
Bir karakterin farklı kuşaklar tarafından tanınması, yalnızca hikâyesine bağlı değildir. Duruşu, saç biçimi, kostümü ve yanındaki figürler de görsel hafızada yer eder. Tenten’in figüre dönüşmesi, bu tanıdık çizgilerin hacim ve yüzey kazanmasıdır.
Gerçek Ay yolculuğundan önce bir Ay macerası
1954 tarihli Explorers on the Moon albümü, Neil Armstrong’un 1969’daki Ay yürüyüşünden önce yayımlandı. Bu tarih farkı, Tenten’in maceralarının bilim ve keşif hayalleriyle kurduğu bağı görünür kılar.
Hikâyenin hazırlığı yalnızca serbest bir hayal kurmaktan ibaret değildi. Resmî Tenten sitesinin Destination Moon açıklaması, Hergé’nin uzman görüşlerinden ve Alexandre Ananoff’un 1950 tarihli L’Astronautique kitabından yararlandığını anlatır. Araştırmayla çizgi romanın yan yana gelmesi, kurmaca bir yolculuğun ayrıntılarına inandırıcılık kazandırır.
Hergé’nin açık çizgi anlayışı
Tenten’in görsel dünyası, “ligne claire” olarak bilinen açık çizgi üslubuyla ilişkilidir. Belirgin konturlar ve kolay izlenen biçimler, karakterlerle çevrelerini okunur hâle getirir. Çizgi roman karesinde bir otomobilin biçimi veya bir karakterin duruşu, anlatının parçasıdır.
Bu çizgiler bir modele dönüştüğünde yeni bir tasarım sorunu ortaya çıkar: Kâğıt üzerindeki şeklin yan ve arka yüzleri de kurulmalıdır. Bir figür artık yalnızca çizerin seçtiği açıdan değil, farklı yönlerden görülebilen bir nesnedir. Koleksiyon parçaları bu dönüşümü incelemek için ilgi çekici örnekler sunar.
Otomobillerin hikâyedeki yeri
Vitrindeki sarı, kırmızı, yeşil ve koyu renkli otomobiller, çizgi roman dünyasının araç çeşitliliğini görünür kılar. Bir aracın kaputu, tavanı, tekerlekleri ve rengi birlikte tanınabilir bir görünüm oluşturur. Figürle aracın aynı sahnede bulunması, yolculuk veya hareket hissini güçlendirebilir.
Bir çizgi roman karesinin yanında duran küçük otomobil, iki farklı anlatım biçimini karşılaştırmayı sağlar. Çizimde hareket çizgileri ve karelerin sırası kullanılırken modelde aracın konumu, çevresi ve figürlerin duruşu öne çıkar. Aynı hikâye, sayfa üzerinde zamanla; vitrinde ise mekânla anlatılabilir.
Minyatür sahnelerde bir anı durdurmak
Bir diorama, figürü tek başına sergilemekten farklıdır. Yol, duvar, kaya veya başka bir çevre ayrıntısı, figürün içinde bulunduğu durumu belirginleştirir. Vitrindeki araçlı sahneler, çizgi romandaki bir anın küçük bir mekâna nasıl taşınabildiğini gösterir.
Figürün bakış yönü, aracın dönüşü veya yolun eğimi, gözün sahne içinde izleyeceği yönü etkiler. Küçük bir düzenleme bile anlatının vurgusunu değiştirebilir. Bu nedenle modelcilik yalnızca tek tek nesneleri küçültmek değil, onların birbirleriyle ilişkisini de kurmaktır.
Figürlerde karakter ve ifade
Bir koleksiyon figürünün anlatımı, yüz ayrıntıları kadar beden duruşuna da bağlıdır. Omuzların açısı, ellerin konumu ve başın yönü; dikkat, şaşkınlık veya hareket hissi verebilir. Çizgi romanın abartılı jestleri küçük bir figürde de tanınabilirliğini koruyabilir.
Figürlerle çevrelerindeki basılı görsellerin birlikte sergilenmesi, karakterin iki boyutlu ve üç boyutlu yorumlarını aynı bakışta buluşturur. Buradaki karşılaştırma, farklı bir malzemeye geçerken hangi ayrıntıların korunduğunu ve hangilerinin sadeleştirildiğini görmeye yardımcı olur.
Ölçek, malzeme ve koleksiyon bilgisi
Vitrindeki bütün parçaların aynı ölçekte veya aynı malzemeden üretildiği varsayılmamalıdır. Büyük bir figürle küçük bir otomobil, farklı serilere ait olabilir. Bir parçanın üreticisi, üretim yılı, ölçeği ve malzemesi kendi etiketi veya kayıtlarıyla değerlendirilir.
Model araçlarla ilgili temel kavramları diecast model araba rehberinde, sahne ve mekân ilişkisini bebek evleri ve minyatür dünyası sayfasında keşfedebilirsiniz.
Koleksiyonun diğer hikâyeleri ve ziyaret
Superman figürleri ve Batman ve Batmobile rehberleri, çizgi roman karakterlerinin farklı üç boyutlu yorumlarını tamamlar. Oyuncak koleksiyonları sayfasından diğer sergi temalarına geçebilirsiniz.
Balat Oyuncak Müzesi, Abdülezelpaşa Caddesi No:67, Balat / Fatih / İstanbul adresindedir. Müze biletleri, ziyaret saatleri ve giriş bilgileri, ulaşım rehberi ve rehberli okul gezileri üzerinden gezinizi planlayabilirsiniz.
Tintin Figures and Model Vehicles
This display at Balat Toy Museum brings together figures, miniature cars, scenes and comic panels. It explores how a drawn adventure becomes a three-dimensional collection.
A journey beginning in 1929
Tintin and Snowy first appeared on 10 January 1929. Their creator, the Belgian artist Hergé, was born Georges Remi. The series is associated with the clear, readable drawing style known as ligne claire.
The Moon before 1969
Explorers on the Moon was published as an album in 1954, fifteen years before the first human Moon landing. The official Tintin website also describes the expert advice and scientific reading that informed the lunar adventure.
From panels to miniature scenes
A comic uses selected viewpoints and a sequence of panels. A model can be seen from different angles, while a diorama uses the placement of figures, vehicles and scenery to suggest a moment in a story. Compare body shapes, gestures, colours and surroundings. Individual labels provide the maker, date, material and scale of each exhibit.
Explore the model car guide and the English visitor guide.
